Grote Beer en de Steelpan
Grote Beer is een van de 88 sterrenbeelden en stelt de grote beer voor. Het staat om middernacht het hoogst aan de hemel rond 5 maart, en de hele figuur komt boven de horizon vanaf 90° NB tot 27° ZB.
Grote Beer in één oogopslag
- Stelt voor
- de grote beer
- Hoogst om middernacht
- 5 maart
- Hoogst om 21.00 uur
- 19 april
- Helemaal te zien vanaf
- 90° NB tot 27° ZB
- Helderste ster
- Alioth
- Sterren in de figuur
- 18 sterren
- Herkomst
- Lijst van Ptolemaeus, 2e eeuw
De Steelpan
De Steelpan is geen sterrenbeeld op zich. Het is een asterisme: zeven heldere sterren van de Grote Beer, Dubhe, Merak, Phecda, Megrez, Alioth, Mizar en Alkaid, die samen een pan met een steel vormen. In Groot-Brittannië en Ierland heet hij de Ploeg.
Merak en Dubhe, de twee sterren aan het eind van de pan, heten de wijzers. Ze staan 5,4° uit elkaar. Volg de lijn van Merak door Dubhe ongeveer 5 keer die afstand verder, 29°, en je komt bij de Poolster.
Ten noorden van 41° NB gaat de hele Steelpan nooit onder, en overal ten noorden van 28° ZB komt hij boven de horizon.
Wanneer je Grote Beer ziet
Grote Beer staat om middernacht het hoogst aan de hemel rond 5 maart en om 21.00 uur rond 19 april. Elke maand staat het ongeveer twee uur eerder het hoogst dan de maand ervoor.
De tijden zijn plaatselijke zonnetijd. Tijdens de zomertijd wijst de klok ongeveer een uur later aan.
| Datum | Hoogst om |
|---|---|
| 15 januari | 03:10 |
| 15 februari | 01:10 |
| 15 maart | 23:20 |
| 15 april | 21:20 |
| 15 mei | 19:20 |
| 15 juni | 17:20 |
| 15 juli | 15:20 |
| 15 augustus | 13:20 |
| 15 september | 11:10 |
| 15 oktober | 09:20 |
| 15 november | 07:10 |
| 15 december | 05:20 |
Waar je Grote Beer vindt
Vanaf het noordelijk halfrond
Vanaf 40° NB komt Grote Beer op in het oosten en gaat onder in het westen. Het staat het hoogst rond middernacht op 5 maart, 75° boven de noordelijke horizon.
Vanaf het zuidelijk halfrond
Vanaf 35° ZB komt maar een deel van Grote Beer op. Het midden staat het hoogst rond middernacht op 5 maart, 0° boven de noordelijke horizon.
Helderste sterren in Grote Beer
Grote Beer in mythen en geschiedenis
In de Griekse mythologie is de grote beer Callisto, een nimf op wie Zeus verliefd was. Ze werd in een beer veranderd, en Zeus zette haar later tussen de sterren.
Grote Beer is een van de 48 sterrenbeelden die de astronoom Ptolemaeus in de 2e eeuw opsomde.
Sterrenbeelden naast Grote Beer
Vind Grote Beer aan jouw hemel
Vragen over Grote Beer
Grote Beer staat om middernacht het hoogst aan de hemel rond 5 maart en om 21.00 uur rond 19 april. De weken rond die datums zijn de beste tijd om te kijken.
De hele figuur van Grote Beer komt boven de horizon vanaf 90° NB tot 27° ZB, en ten minste een deel komt op vanaf 90° NB tot 49° ZB.
Alioth is de helderste ster in Grote Beer, met magnitude 1,76.
Grote Beer stelt de grote beer voor. Grote Beer is een van de 48 sterrenbeelden die de astronoom Ptolemaeus in de 2e eeuw opsomde.
Nee. De Steelpan is een asterisme, een patroon van zeven heldere sterren in het sterrenbeeld Grote Beer.